Achternamen werden in de Franse tijd (1799-1815) ingevoerd / verplicht gesteld. De achternaam DWARSHUIS wordt (voor zover ik kan nagaan) voor het eerst gebruikt door Jan Kornelis of Jan Cornelis DWARSHUIS, geboren in 1764 in Warffum, Groningen. Hij is in 1798 in Warffum getrouwd met de Foske HENDRIKS, geboren in 1774. Ze hadden 4 kinderen; Kornelis, Hendrik, Jan en Aafke.

Waarschijnlijk woonde deze Jan Kornelis in een boerderij waarbij de woning dwars op de richting van de schuur stond, een zogenaamde dwarshuisboerderij. Woningen van het type dwarshuis komen ook in Amsterdam voor, daar betreft het huizen met een brede voorgevel en de nok parallel met de straat / gracht.

Volgens Forebears kwam deze achternaam in 2014 voornamelijk voor in Nederland (171x), de Verenigde Staten (83x) en Australië (10x). In Nederland komt de achternaam het meest voor in de provincie Groningen. Volgens genealogieonline komt de naam het meest voor rond Warffum.